15 نشانه والدین سمی و نحوه برخورد با آن‌ها

18 مرداد 1400 - 11:00
مهارت‌های فرزندپروری - 15 نشانه والدین سمی و نحوه برخورد با آن‌ها
15 نشانه والدین سمی و نحوه برخورد با آن‌ها
امتیاز مطلب: 81%

هرکسی ممکن است در رابطه با والدین خود یا همسرش دچار مشکل شود. البته اگر خوش‌شانس باشید، در اغلب موارد رابطه خوبی با والدینتان خواهید داشت؛ اما کسانی که پدر و مادری سمی دارند، از چنین رابطه‌ای بی‌بهره‌اند. افراد با والدین سمی، هرچقدر هم تلاش کنند نمی‌توانند یک رابطه سالم و بر اساس احترام متقابل با آن‌ها داشته باشند. با یوکن همراه باشید تا نشانه‌های والدین سمی را معرفی کنیم.

تاکنون واژه والدین سمی به گوش‌تان خورده است؟ بدون شک هرکسی تعریف متفاوتی از آن دارد. گاهی والدین از خود راضی، دارای اختلالات روانی، سوء استفاده‌گر، دچار مشکل احساسی، معتاد به الکل یا مواد مخدر را به‌عنوان والدین سمی می‌شناسیم.

کودکان حتی آن‌هایی که والدین سمی دارند، فکر می‌کنند تمام پدر و مادرها شبیه همند. آن‌ها هیچ توانایی برای مقایسه ندارند، به همین خاطر تصور می‌کنند تمام خانواده‌ها وضعیتی مشابه خانواده آن‌ها را دارند و همه‌ی والدین بی‌رحم و غیر قابل‌ کنترل‌اند؛ اما در نهایت متوجه می‌شوند که برخی والدین از نظر روحی و احساسی بدون مشکل‌اند، به احساسات کودکان‌شان توجه کرده و آن‌ها را حمایت می‌کنند تا به دنبال آرزوهایشان بروند، به خاطر اشتباهاتشان معذرت‌خواهی می‌کنند و به شکل منطقی و محترمانه در مورد مشکلات حرف می‌زنند. در همین‌جاست که درمی‌یابند پدر یا مادرشان کاملا متفاوت‌اند.

والدین سمی مشکلات و رنج و ناراحتی زیادی برای فرزندان خود ایجاد می‌کنند؛ اما باید بدانید این مشکل قابل‌حل است و می‌توانید بر اثرات منفی والدین سمی غلبه کنید.

اولین قدم این است که نشانه‌های والدین سمی را شناسایی کرده و با مشکلات و دلایل سمی بودن آن‌ها آشنا شوید.

نشانه‌های والدین سمی

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

1. والدین سمی ظرفیت پایینی برای همدلی دارند

آن‌ها همیشه نیازهای خود را در اولویت قرار می‌دهند و توجهی به احساسات و نیازهای دیگران ندارند. والدین سمی اصلا توجهی به این مسئله ندارند که رفتارشان چه تأثیری روی دیگران دارد و به‌سختی می‌توانند احساسات دیگران را درک کنند.

2. بی‌ادب و گستاخ‌اند

 آن‌ها اصلا احترامی به دیگران نمی‌گذارند و نمی‌توانند با ادب و مهربانی با اطرافیانشان رفتار کنند.

بی ادبی - گستاخی - دعوای زناشویی - مشاجره - والدین سمی

3. از نظر احساسی واکنش‌پذیرند

والدین سمی در اغلب موارد نمی‌توانند احساسات خود را کنترل کنند. آن‌ها بسیار غیر قابل‌ پیش‌بینی‌ هستند و تمام مسائل را بیش ‌از حد بزرگ جلوه می‌دهند.

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

4. کنترل‌گرند

 آن‌ها همواره سعی می‌کنند به شما بگویند چه‌کاری باید انجام دهید و چه زمانی و چگونه باید آن کار را انجام دهید.

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

5. خشمگین‌اند

آن‌ها عصبی و پرخاشگرند و اغلب شما را با گوشه و کنایه‌های فراوان، عمدی فراموش کردن مسائل یا قهر کردن آزار می‌دهند.

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

6. مدام ایراد می‌گیرند

هر کاری انجام دهید، والدین سمی از شما راضی نخواهند بود. آن‌ها در هر چیزی عیب و ایراد پیدا می‌کنند.

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

7. مکر و حیله دارند

با فریب‌کاری و تغییر واقعیت سعی می‌کنند خود را خوب جلوه دهند. آن‌ها ازاحساس گناه، انکار و نالایق دانستن برای رسیدن به خواسته هایشان استفاده می‌کنند.

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

8. اهل سرزنش‌اند

آن‌ها مسئولیت کارهایشان را نمی‌پذیرند و خود را در ناکارآمدی خانواده بی‌تقصیر می‌دانند و تمام تقصیرها را به گردن دیگران می‌اندازند.

سرزنشگری - توقع بالا - والدین بد - والدین سمی - تربیت کودک

9. توقع بالایی دارند

آن‌ها از همه انتظار دارند تمام‌کارهایشان را کنار بگذارند و فقط به نیازهای آن‌ها رسیدگی کنند. هیچ توجهی به شما، برنامه ریزی‌‌ها و نیازهایتان ندارند؛ تنها به خودشان اهمیت می‌دهند و شما باید هر کاری از دستتان برمی‌آید، برایشان انجام دهید.

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

10. رفتار ناشایستی دارند

والدین سمی کسانی‌اند که باعث آبروریزی شما می‌شوند. برای مثال همیشه لطیفه‌های نامناسب تعریف می‌کنند، اهل مشاجره‌های فیزیکی‌اند، شوخی‌های زشت می‌کنند و به‌گونه‌ای در جمع رفتار می‌کنند که خجالت می‌کشید آن‌ها را به‌عنوان پدر یا مادر خود معرفی کنید.

11. بی‌رحم‌اند

والدین سمی حرف‌هایی می‌زنند و کارهایی می‌کنند که بسیار بی‌رحمانه‌ است. آن‌ها شما را مسخره می‌کنند، شما را با عناوین زشت صدا می‌زنند، نقطه‌ضعف‌های شما را به رختان می‌کشند و صحبت از مسائلی می‌کنند که به آن‌ها حساسید.

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

12. حریم خود را رعایت نمی‌کنند

والدین سمی در مسائل شخصی شما دخالت می‌کنند و نمی‌خواهند بپذیرند فردی بالغ و مستقل هستید. آن‌ها می‌خواهند مسائل شخصی زندگی‌تان را بدانند، به حریم خصوصی‌تان احترام نمی‌گذارند، ایمیل‌هایتان را می‌خوانند، بدون دعوت به خانه‌تان می‌آیند، بدون این‌که خوشتان بیاید شروع به نصیحتتان می‌کنند و اغلب در تربیت فرزندانتان دخالت می‌کنند.

13. شما را درگیر می‌کنند

آن‌ها اعتماد ناسالمی به شما دارند. آن‌ها اطلاعات خصوصی زیادی مانند مشکلات زناشویی‌‌شان را با شما مطرح می‌کنند و توقع دارند از آن‌ها پشتیبانی احساسی داشته باشید.

اعتمادناسالم - درگیر کردن فرزندان - والدین سمی - تربیت کودک - روانشناسی کودک

14. همیشه با شما رقابت می‌کنند

نه‌تنها همیشه می‌خواهند حق داشته باشند، بلکه طوری رفتار می‌کنند که انگار رقیب شما هستند؛ پس به‌جای این‌که برای موفقیت شما خشنود شوند، سعی می‌کنند آن را ناچیز بشمرند یا شما را نادیده بگیرند.

والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

15. وقتی کنارشان هستید، با آن‌ها حرف می‌زنید یا به آن‌ها فکر می‌کنید، احساس بدی پیدا می‌کنید

آخرین نشانه والدین سمی به احساسی که شما به آن‌ها دارید، مربوط است و نه به کارهایی که آن‌ها انجام می‌دهند. وقتی با والدین سمی برخورد دارید، حالتان بد می‌شود. از حرف زدن با آن‌ها واهمه دارید و حتی فکر کردن به آن‌ها باعث می‌شود عصبی شوید. شاید خاطرات بد به ذهنتان برسد. انرژی منفی آن‌ها به تمام کارهای شما آسیب می‌زند. اگر با والدین سمی بزرگ‌شده باشید، احتمالا ترغیب نشده‌اید که احساسات خود را داشته باشید؛ پس لازم است به احساسات خود توجه کنید و ببینید آیا والدین خشم، ناراحتی، احساس گناه و دیگر احساسات منفی را در شما زنده می‌کنند یا نه.

آگاهی به پذیرش منجر می‌شود

اگر پدر و مادری با رفتارهای سمی دارید، تقصیر شما نیست. هرچقدر که دیگران بخواهند سرزنشتان کنند، شما هیچ مسئولیتی در قبال رفتار آن‌ها ندارید. پذیرش این‌که والدینتان مشکل دارند و تغییر دادنشان سخت و محال است، راه را برای پذیرش هموار می‌کند و وقتی افراد را همان‌طور که هستند می‌پذیرید، خود را از قید تغییر دادن آن‌ها رها می‌کنید. تنها می‌توانید ناراحت باشید که رابطه خوبی با پدر و مادرتان ندارید.

پذیرش این‌که والدین سمی و غیر قابل تغییر دارید، باعث آرامشتان می‌شود؛ اما بازهم زندگی با والدین سمی سخت و اضطراب‌‌آور است. پس نیاز است به دنبال راه‌هایی برای کنار آمدن با والدین سمی باشید. اکنون چند راهکار که می‌توانند به شما کمک کنند، ارائه می‌دهیم.

از والدین سمی فاصله بگیرید

رفتار با والدین - والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - فاصله - فاصله از والدین

منظور فاصله گرفتن از نظر احساسی است نه دوری فیزیکی. در مقابل رفتارهای آن‌ها هیچ واکنشی نشان ندهید، حرف‌های آن‌ها را به خود نگیرید و خود را مسئول خواسته‌ها و احساسات دیگران ندانید. یکی از نشانه‌های والدین سمی این است که می‌توانند به‌آسانی شما را تحریک کنند؛ زیرا با نقاط ضعفتان آشنا هستند. شاید حتی اگر از نظر فیزیکی از آن‌ها دور باشید، بازهم نتوانید خود را ازنظر احساسی مستقل کنید و مجبور شوید به رفتارهایشان واکنش نشان دهید.

گاهی ممکن است فرزندان چنین خانواده‌هایی به خاطر کینه‌هایی که از دوران کودکی به دلشان مانده، از خانواده جدا شوند. جدا شدن از هر رابطه‌ی فاسدی مفید است، اما ممکن است این جدایی فیزیکی هم نتواند مشکل را حل کند. پس بهتر است به سراغ روان‌کاو بروید. با صحبت با روانشناس می‌توانید هر زمان به دیدن پدر و مادرتان می‌روید، تمام نکاتی که در جلسه‌ی روان‌درمانی یاد گرفته‌اید را پیاده کنید.

قاطع باشید

در اغلب مواقع وقتی با پدر و مادر سمی زندگی می‌کنید، به‌سختی می‌توانید رفتار درستی از خود نشان دهید؛ زیرا احترام به حریم‌ها را از والدین یاد می‌گیرید. پس قاطع باشید و برایشان حد و مرز بگذارید. البته مشخص کردن حد و مرز نیز برای والدین کار سختی است. شاید مادرتان هر روز به شما زنگ بزند یا خواهر و برادر معتادی دارید که همیشه از شما تقاضای پول دارد. اگر حد و مرزی بگذارید، آن‌ها مقاومت می‌کنند. حتی ممکن است نتوانید این قوانین را به‌صراحت با آن‌ها در میان بگذارید و مجبور شوید از خانواده‌تان فاصله بگیرید تا متوجه قوانین جدید شما شوند؛ درهرصورت باید در وضع قوانین و عمل به آن‌ها قاطع باشید و تحت هیچ شرایطی کوتاه نیایید.

چند نکته مهم در مورد والدین سمی

گاهی تنها کاری که می‌توانید در برخورد با والدین سمی انجام دهید، این است که روی خودتان کار کنید. البته نباید انتظار داشته باشید پدر و مادرتان تغییر کنند؛ اما شما که می‌توانید تغییر کنید. گاهی بهترین راهکار بخشیدن است و گاهی گفت‌وگو.

رفتار با والدین - والدین سمی - تربیت کودک - واکنش به رفتار والدین - روانشناسی

اگر صاحب والدین سمی هستید، این نکات را مدنظر بگیرید:

  • والدین شما مجبور نیستند تغییر کنند تا شما حالتان خوب شود؛
  • با فاصله گرفتن فیزیکی از پدر و مادرتان آن‌ها اصلاح نمی‌شوند؛
  • شما همانند پدر و مادرتان نیستید؛
  • مجبور نیستید والدین سمی‌تان را دوست داشته باشید؛
  • شاید اعتیاد یا سوء استفاده‌های پدر و مادرتان شما را عصبی و تحریک کند. پس برایشان حد و مرز بگذارید و از آن‌ها فاصله بگیرید؛
  • شما نمی‌توانید اعضای خانواده‌تان را تغییر دهید؛
  • متضاد عشق، بی‌تفاوتی است و نه خشم و نفرت؛
  • متنفر بودن از دیگری با دوست داشتن خودتان تداخل ایجاد می‌کند؛
  • خشم یا کینه طولانی به شما صدمه می‌رساند.

اگر نتوانید با نکاتی که بیان شد، مشکل خود را با والدین سمی‌تان حل کنید، حتما به سراغ روانشناس بروید. والدین سمی تا سال‌ها روی شما تأثیر منفی دارند و زندگی شخصی ، عاطفی، اجتماعی و حتی رابطه با فرزندان‌تان را تحت تأثیر قرار می‌دهند؛ پس به احساسات خود توجه کنید و به دنبال اصلاح و بهبود آن‌ها باشید.

 

منبع: psychologytoday

نویسنده مطلب
UCAN TEAM - تیم تحریریه یوکن
تعدادی کارشناس محتوا که در زمینه موفقیت، سبک زندگی، مهارت‌های فردی و شغلی تخصص دارند و تلاش می‌کنند مقالاتی کاربردی و مفید را برای مخاطبان تولید کنند.

آیا به نظر شما این مطلب مفید بود؟

2021-08-08 02:53:14
دسته بندی ها